บรรลุปฐมฌานในวันแรกนาขวัญ

            เมื่อสิทธัตถราชกุมารทรงเจริญวัย มีพระชนมายุได้ ๗ พรรษา
พระเจ้าสุทโธทนะ ได้รับสั่งให้ขุดสระโบกขรณีขึ้น ๓ สระ ภายในบริเวณพระราชนิเวศน์

            ครั้นถึงวันจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ   พระเจ้าสุทโธทนะเสด็จเข้าสู่สถานที่
มณฑลพิธีกระทำการแรกนาขวัญ  โปรดให้พระราชกุมารเสด็จไป  โดยมีพระพี่เลี้ยง
นางนมทั้งหลายคอยเฝ้าปรนนิบัติ  ครั้นพิธีแรกนาขวัญเริ่มขึ้น พวกพี่เลี้ยงนางนม
ต่างพากันออกไปดูพิธีแรกนาขวัญกันหมด


            พระราชกุมารเสด็จไปประทับอยู่ใต้ร่มต้นหว้าลำพังพระองค์เดียว  ประทับนั่ง
สมาธิเจริญอานาปานสติกรรมฐานเกิดความสงบสงัดจนได้บรรลุปฐมฌาน
พอเวลาบ่าย เงาต้นไม้ทั้งหลายเบี่ยงเบนไปตามแสงตะวันทั้งหมด แต่เงาของต้นหว้า
ต้นนั้นยังคงอยู่เหมือนเดิม  เสมือนหนึ่งเป็นเวลาเที่ยงวัน  มิได้เอนไปตามแสงตะวัน
ดังต้นไม้อื่น ๆ ปรากฏเป็นอัศจรรย์ยิ่งนัก

           พระเจ้าสุทโธทนะทอดพระเนตรเห็นความมหัศจรรย์เช่นนั้น จึงยกพระหัตถ์
นมัสการ

            ครั้นพระราชกุมาร มีพระชนม์เจริญวัย  สมควรจะได้รับการศึกษาศิลปวิทยาแล้ว
พระราชบิดาได้ทรงพาไปมอบไว้ในสำนักครูชื่อ “วิศวามิตร”
ได้ทรงศึกษาศิลปศาสตร์ ๑๘ ประการ จนจบสิ้น