พยากรณ์บิณฑบาต ๒ ครั้ง

         เมื่อพระบรมศาสดาพร้อมเหล่าภิกษุสงฆ์ เสด็จพุทธดำเนินสู่เมืองกุสินารา
ปุกกุสะ บุตรแห่งมัลลกษัตริย์ เดินทางผ่านมาพอดี จึงเข้าไปถวายนมัสการ น้อมถวาย
ผ้าสิงคิวรรณ จำนวน ๑ คู่ พระพุทธองค์ตรัสให้ถวายพระองค์เพียงผืนเดียว อีก ๑ ผืน
ให้นำไปถวายพระอานนท์ หลังจากปุกกุสะปฏิบัติตามและทูลลาจากไปแล้ว พระอานนท์
ได้นำผ้านั้นมาถวายพระผู้มีพระภาคเจ้า ให้พระองค์ทรงนุ่งผืนหนึ่งห่มผืนหนึ่ง ทำให้ผิว
พระวรกายงดงามบริสุทธิ์ผุดผ่องยิ่งนัก พระพุทธองค์ตรัสว่าสาเหตุที่ทำให้ผิวกาย
ของพระองค์บริสุทธิ์เช่นนี้ มีอยู่ ๒ เวลา คือเมื่อจะตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ
และเมื่อจะเสด็จดับขันธปรินิพพาน

          เอวเมต อานนฺท ทฺวีสุ โข อานนฺท กาเลสุ อติวิย ตถาคตสฺส กาโย ปริสุทฺโธ
โหติ ฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต กตเมสุ ทฺวีสุ ยฺจ อานนฺท รตฺตึ ตถาคโต อนุตฺตร
สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุชฺฌติ ยฺจ รตฺตึ อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายติ
อิเมสุ โข อานนฺท ทฺวีสุ กาเลสุ อติวิย ตถาคตสฺส กาโย ปริสุทฺโธ โหติ ฉวิวณฺโณ
ปริโยทาโต ฯ (ที.มหา. ๑๐/๑๒๒/๑๕๖)

จากนั้น จึงพาเหล่าภิกษุสงฆ์เสด็จพุทธดำเนินต่อไปจนถึงแม่น้ำกกุธานที

           ได้ตรัสแก่พระอานนท์ถึงบิณฑบาตที่ถวายแก่พระองค์ ๒ ครั้ง คือ
ปฐมบิณฑบาต ถวายโดยนางสุชาดา ก่อนที่พระพุทธองค์จะตรัสรู้ธรรมสำเร็จ
เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็น ครั้งหนึ่ง

และ ปัจฉิมบิณฑบาต คือ ภัตตาหารมื้อสุดท้าย ที่นายจุนทะถวายก่อนที่
พระพุทธองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพานครั้งหนึ่ง อาหารบิณฑบาต ๒ ครั้งนี้ มีอานิสงส์
มากกว่าบิณฑบาตทั้งหลาย เป็นกุศลกรรม ขออย่าให้มีผู้ใดติเตียนนายจุนทะ
ด้วยเข้าใจผิดว่า อาหารที่ถวายเป็นอันตรายด้วย มิใช่เช่นนั้นแต่ประการใด

              ยฺจ ปิณฺฑปาต ปริภุฺชิตฺวา ตถาคโต อนุตฺตร สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุชฺฌติ
ยฺจ ปิณฺฑปาต ปริภุฺชิตฺวา ตถาคโต อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายติ อิเม
เทฺว ปิณฺฑปาตา สมสมผลา สมสมวิปากา อติวิย อฺเหิ ปิณฺฑปาเตหิ มหปฺผลตรา จ
มหานิสสตรา จ ฯ (ที.มหา. ๑๐/๑๒๖/๑๕๘)

          ต่อจากนั้น จึงพาเหล่าภิกษุสงฆ์เสด็จพระพุทธดำเนินข้าม แม่น้ำหิรัญญวดี
ในเมืองกุสินารานคร แล้วเสด็จเข้าไปประทับ ณ สาลวันอุทยาน ทรงให้พระอานนท์
ปูลาดเตรียมที่บรรทม ณ ระหว่างไม้สาละทั้งคู่ แล้วเสด็จบรรทมสีหไสยาสน์
ไม่มีพุทธประสงค์จะลุกขึ้นอีกต่อไป

           ในครั้งนั้น ต้นสาละทั้งคู่ได้ผลิดอกเบ่งบานเต็มต้นและร่วงหล่นลงมาเป็นการ
บูชาพุทธสรีระเป็นที่อัศจรรย์ แม้ดอกมณฑารพในเมืองสวรรค์ตลอดจนทิพยสุคนธาชาติ
ทั้งหลาย ต่างก็เบ่งบานตกลงมาบูชาพระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่าเทพยดาทั้งหลาย
ต่างประโคมดนตรีทิพย์ บันลือลั่นเป็นมหานฤนาท เพื่อบูชาพระตถาคตเจ้าในกาลอวสาน พระพุทธองค์ตรัสแก่พระอานนท์ว่า
“การปฏิบัติธรรมเท่านั้น คือเครื่องบูชาอันสูงค่าแก่พระองค์”

            อถโข ภควา อายสฺมนฺต อานนฺท อามนฺเตสิ สพฺพผาลิผุลฺลา โข อานนฺท
ยมกสาลา อกาลปุปฺเผหิ ตถาคตสฺส สรีร โอกิรนฺติ อชฺโฌกิรนฺติ อภิปฺปกิรนฺติ
ตถาคตสฺส ปูชาย ทิพฺพานิปิ มนฺทารวปุปฺผานิ อนฺตลิกฺขา ปปตนฺติ ตานิ ตถาคตสฺส
สรีร โอกิรนฺติ อชฺโฌกิรนฺติ อภิปฺปกิรนฺติ ตถาคตสฺส ปูชาย ทิพฺพานิปิ จนฺทนจุณฺณานิ
อนฺตลิกฺขา ปปตนฺติ ตานิ ตถาคตสฺส สรีร โอกิรนฺติ อชฺโฌกิรนฺติ อภิปฺปกิรนฺติ
ตถาคตสฺส ปูชาย ทิพฺพานิปิ ตุริยานิ อนฺตลิกฺเข วชฺชนฺติ ตถาคตสฺส ปูชาย ทิพฺพานิปิ
สงฺคีตานิ อนฺตลิกฺเข วตฺตนฺติ ตถาคตสฺส ปูชาย น โข อานนฺท เอตฺตาวตา ว ตถาคโต
สกฺกโต วา โหติ ครุกโต วา มานิโต วา ปูชิโต วา อปจิโต วา โย โข อานนฺท ฯ ภิกฺขุ
วา ภิกฺขุนี วา อุปาสโก วา อุปาสิกา วา ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน วิหรติ สามีจิปฏิปนฺโน
อนุธมฺมจารี โส ตถาคต สกฺกโรติ ครุกโรติ มาเนติ ปูเชติ ปรมาย ปูชาย ตสฺมาติ
หานนฺท ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺนา วิหริสฺสาม สามีจิปฏิปนฺนา อนุธมฺมจาริโนติ ฯ
(ที.มหา. ๑๐/๑๒๙/๑๖๐)